Fingrid, narodowy operator sieci energetycznej opublikował długoterminową wizję rozwoju. Opiera się ona na scenariuszach opisujących strukturę wytwarzania i zużycia energii elektrycznej. Zakłada się, że sektor energii elektrycznej będzie odgrywał kluczową rolę w osiąganiu celów klimatycznych, co będzie wymagało zainwestowania miliardów euro w sieć przesyłową. Osiągnięcie neutralności pod względem emisji dwutlenku węgla do 2035 r., będzie wymagało znacznych inwestycji rzędu trzech miliardów euro. Inwestycje w sieć przesyłową umożliwią z kolei zainwestowanie dziesiątek miliardów euro w inne obszary gospodarki: elektryfikację przemysłu, transport i ciepłownictwo oraz wytwarzanie czystej energii.

We wszystkich przeanalizowanych scenariuszach wymagana jest kilkukrotnie większa zdolności przesyłowa z północy na południe w sieci. Stąd zakłada się budowę nowych linii przesyłowych i wdrażanie inteligentnych rozwiązań. Jest to konieczne, aby utrzymać jednolity obszar rynkowy dla handlu energią elektryczną w Finlandii i umożliwić handel energią elektryczną po tej samej cenie rynkowej w całym kraju.

Przewiduje się, że utworzenie nowych transgranicznych połączeń przesyłowych do Szwecji i krajów bałtyckich do 2035 r. pomogłoby Finlandii w osiągnięciu jej celów klimatycznych.

Przyśpieszone przejście Finlandii na energetykę  odnawialną może oznaczać dla Rosji utratę największego importera rosyjskiej energii elektrycznej z dostawami wartymi 22 mld rubli rocznie (7 mld kWh). Kraj ten odpowiadał za 36% całego rosyjskiego eksportu energii elektrycznej. Taką możliwość zapewniają niektóre scenariusze, opracowane przez Fingrid.

Finowie do 2035 r. planują  znacząco zwiększyć inwestycje w elektrownie wiatrowe i słoneczne. Z dokumentu wynika, że moc lądowych farm wiatrowych w Finlandii za 15 lat może sięgnąć co najmniej 10 GW, a maksymalnie 22 GW. Wolumen morskich farm wiatrowych wyniesie od 1 do 10 GW. Minimalna moc farm solarnych to 3 GW, maksymalna to 6 GW.

W związku z budową na szeroką skalę odnawialnych źródeł energii w kraju mogą pojawić się nadwyżki energii. Trzy scenariusze rozwoju fińskiej energetyki zakładają zaprzestanie importu energii elektrycznej, a jeden nawet wzrost eksportu. Widoczny jest nacisk na dalszą integrację w ramach jednolitego rynku energii Nord Pool, w szczególności ze Szwecją i Estonią.

Dla Rosji może to oznaczać utratę największego zagranicznego nabywcy energii elektrycznej: w dwóch na cztery scenariusze zakłada się, że Finlandia nie będzie potrzebować mostu energetycznego z Rosją przez Wyborg. Rosyjski eksporter energii elektrycznej Inter RAO spodziewa się już 50% redukcji eksportu na tym kierunku już od 2030 roku.

DR TOMASZ SZULC

Dyrektor Działu Analiz ECPP. Absolwent Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych UW, studiów wschodnich na Uniwersytecie Warszawskim oraz studiów menadżerskich Executive Master of Business Administration, wieloletni pracownik naukowy Instytutu Studiów Politycznych PAN, asystent w Zakładzie Porównawczych Studiów Postsowieckich oraz w Zakładzie Bezpieczeństwa Międzynarodowego i Studiów Strategicznych ISP PAN, gdzie zajmował się badaniami nad rolą sektora naftowo-gazowego  w polityce wewnętrznej i międzynarodowej Federacji Rosyjskiej. Autor blisko trzydziestu analiz, publikacji naukowych i popularno-naukowych obejmujących swoim zakresem m.in. przemiany rosyjskiego sektora naftowo-gazowego, ekspansję rosyjskich koncernów energetycznych w UE i przestrzeni postsowieckiej oraz politykę klimatyczną UE. Redaktor opracowań analitycznych „Wpływ  kosztów  wykupu  pozwoleń  na  emisję  CO 2  na cenę  energii  elektrycznej w Polsce. Konsekwencje dla gospodarki i społeczeństwa” oraz  „Unia  Europejska  i  Chińska  Republika  Ludowa. Polityka  klimatyczno-energetyczna”.