Rosja nadal odnotowuje gwałtowne przyspieszenie naturalnego spadku liczby ludności i dwucyfrowy wzrost śmiertelności na skalę, której oficjalne statystyki nie widziały od ponad 70 lat. Zgodnie z danymi Rosstatu w marca 2021 r. w Rosji zmarło 191 320 osób.

W porównaniu z lutym śmiertelność wzrosła o 18 648 osób, czyli o 10,7%. W ujęciu rocznym wzrost umieralności wyniósł 25,3% i w porównaniu z lutym przyspieszył o 4,7%.

W styczniu tempo wzrostu umieralności sięgnęło 33% rok do roku, a w grudniu 2020 r ustanowiło rekord całej pandemii – 63% w ujęciu rocznym. Dane z  pierwszego kwartału 2021 r. wskazują, że w Rosji zmarło 583,7 tys. osób – o 123,7 tys. więcej niż rok wcześniej (wzrost o 26,9%).

Tempo wzrostu śmiertelności, które notuje się  w ostatnich miesiącach, jest bezprecedensowe od 1947 r. Wówczas  ZSRR doświadczył masowego głodu z powodu suszy, zakończenia dostaw żywności w ramach Lend-Lease oraz w wyniku zbrodniczego rozkazu  tworzenia rezerw zbóż na wypadek nowej wojny.

Podwoił się ubytek naturalny

Przyjmuje się, że dwucyfrowe wzrosty śmiertelności są rzadkie. W powojennej historii statystyki odnotowały tego typu zjawisko tylko trzykrotnie: w latach pandemii 2020-21 w 1947 roku oraz  w 1993 roku kiedy to na tle hiperinflacji i załamania gospodarczego liczba zgonów podskoczył o 17,8%.

Tymczasem spadek liczby urodzeń praktycznie się zatrzymał: według wyników pierwszego kwartału 2021 r. w Rosji urodziło się 336,9 tys. dzieci  czyli tylko o 0,4% mniej niż rok wcześniej. W marcu 2021 r. przyrost naturalny wzrósł faktycznie o 15,5%, do 128,2 tys. urodzin. Mimo tego współczynnik umieralności w tym kwartale przekroczył wskaźnik urodzeń 1,7-krotnie. W efekcie ubytek naturalny podwoił się – do 246,8 tys. osób.

W zeszłym roku w Rosji zmarło  688,7 tys. osób, a populacja spadła do 146,24 mln, najniżej od 2014 roku.

Fot. art_zzz – stock.adobe.com

 

dr tomasz szulc

Dyrektor Działu Analiz ECPP. Absolwent Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych UW, studiów wschodnich na Uniwersytecie Warszawskim oraz studiów menadżerskich Executive Master of Business Administration, wieloletni pracownik naukowy Instytutu Studiów Politycznych PAN, asystent w Zakładzie Porównawczych Studiów Postsowieckich oraz w Zakładzie Bezpieczeństwa Międzynarodowego i Studiów Strategicznych ISP PAN, gdzie zajmował się badaniami nad rolą sektora naftowo-gazowego  w polityce wewnętrznej i międzynarodowej Federacji Rosyjskiej. Autor blisko trzydziestu analiz, publikacji naukowych i popularno-naukowych obejmujących swoim zakresem m.in. przemiany rosyjskiego sektora naftowo-gazowego, ekspansję rosyjskich koncernów energetycznych w UE i przestrzeni postsowieckiej oraz politykę klimatyczną UE. Redaktor opracowań analitycznych „Wpływ  kosztów  wykupu  pozwoleń  na  emisję  CO 2  na  cenę  energii  elektrycznej w Polsce. Konsekwencje dla gospodarki i społeczeństwa” oraz  „Unia  Europejska  i  Chińska  Republika  Ludowa.  Polityka  klimatyczno-energetyczna”.