Były prezydent Ukrainy oraz szef ukraińskiej delegacji do trójstronnej grupy kontaktowej w sprawie uregulowania konfliktu w Donbasie Leonid Krawczuk zaapelował o przeniesienie rozmów pokojowych z białoruskiego Mińska do innego państwa, które będzie mogło utrzymać statut bezstronnego negocjatora.

W 2014 roku po rozpoczęciu się konfliktu w Donbasie wybór Mińska jako bezstronnego miejsca rozmów pokojowych wydawał się stronie ukraińskiej zasadny. Białoruś nie uznała przyłączenia Krymu do Rosji i próbowała mediować miedzy stronami, co spotykało się z uznaniem ówczesnego prezydenta Ukrainy Petro Poroszenki.

Kijów prowadzi proeuroatlantycką politykę

Do napięć na linii Mińsk – Kijów zaczęło dochodzić po sfałszowaniu wyborów na Białorusi w sierpniu 2020 roku. Ukraina potępiła represje, które nastąpiły wraz z masowymi demonstracjami Białorusinów. We wrześniu 2020 roku na przejściu granicznym pomiędzy Białorusią a Ukrainą doszło do kontroli prywatnego bagażu ambasadora Ukrainy w Mińsku. Strona ukraińska twierdziła, że było to złamanie Konwencji Wiedeńskiej.

Kijów prowadzi zbieżną politykę z Unią Europejską i Stanami Zjednoczonymi wobec reżimu Łukaszenki, co spotyka się z nieprzychylnymi Ukrainie komentarzami strony białoruskiej.

Krawczuk: Białoruś złym miejscem na rozmowy

Leonid Krawczuk twierdzi, że Białoruś będąca faktycznym satelitą rosyjskim oraz państwem niedemokratycznym nie jest odpowiednim miejscem do prowadzenia rozmów o przyszłości Donbasu. Nowa lokalizacja rozmów prawdopodobnie nie zostanie z kolei zaakceptowana przez Rosję.

Krawczuk zwrócił uwagę na techniczne ograniczenia prowadzenia rozmów w Mińsku związanymi z zakazem lotów na Białoruś z Ukrainy. Ukraiński rząd podjął decyzję o zawieszeniu wszystkich połączeń między Ukrainą a Białorusią od 26 maja.

Zmiana odbioru Białorusi

W 2014 roku kiedy wybuchł konflikt na Ukrainie Białoruś odnosiła dyplomatyczne sukcesy jako stabilne państwo, które mimo formalnego sojuszu z Rosją w postaci Związku Białorusi i Rosji potrafiło budować niezależne od Moskwy relacje z Kijowem.

Odbiór Białorusi przez Ukrainę zmienił się po sfałszowaniu wyborów w 2020 roku i wprowadzeniu aparatu represji wobec własnego społeczeństwa, który odbiega od standardów współczesnej Europy. Przypadek Białorusi jest również istotny dla społeczeństwa ukraińskiego, które obserwuje sytuację u swojego północnego sąsiada. Jednocześnie upada pewien mit stabilności bez demokracji reżimu białoruskiego, który dotychczas był obecny w części społeczeństw państw WNP.

Lachert

jAKUB LACHERT

Ekspert Fundacji i Portalu Trójmorze. Specjalista ds. polityki sąsiedztwa UE, szczególnie z uwzględnieniem regionu wschodniego i Bałkanów Zachodnich.