23 czerwca odbyła się oficjalna wizyta prezydent Gruzji Salome Zurabiszwili w Kijowie. Była to pierwsza od 15 lat podróż gruzińskiego prezydenta na Ukrainę. Z tego powodu wydarzenie to miało otworzyć nowy etap stosunków dwustronnych i wyznaczyć agendę współpracy na najbliższy czas.
Chociaż oba państwa są uczestnikami wielu wspólnych międzynarodowych projektów (wśród innych – Partnerstwo Wschodnie, GUAM, Organizacja współpracy gospodarczej państw Morza Czarnego) i deklarują wspólne zadania geopolityczne (dołączenie do NATO i UE), w ostatnich latach współpraca pomiędzy Gruzją a Ukrainą rozwijała się dość powolnie.
Przyczyną tego jest pewna „wielobiegunowość” rządów partii Gruzińskie Marzenie, którzy z jednej strony nie rezygnują z ogólnego kursu na integrację europejską, z innej zaś – prowadzą politykę normalizacji stosunków z Federacją Rosyjską.
Sprawa Saakaszwilego
Jeszcze jednym problemem w relacjach dwustronnych jest obecność byłego prezydenta Gruzji i lidera partii Jedyny Narodowy Front Micheiła Saakaszwilego w ukraińskiej polityce. Od 2015 roku gruzińska prokuratura prosi Ukrainę o ekstradycję Saakaszwilego w związku ze wskazaniem przez sąd gruziński byłego prezydenta na sześc lat więzienia.
Po raz ostatni prośba o ekstradycji Saakaszwilego brzmiała z Generalnej Prokuratury Gruzji po inauguracji Zełeńskiego i powrocie b. prezydenta Gruzji na Ukrainę – w maju 2019 roku. Ukraina jednak wciąż nie reaguje na te prośby, co utrudnia polityczny dialog na najwyższym poziomie.
Обговорили із @Zourabichvili_S євроатлантичні прагнення ?? і ??. Наші країни мають спільні цілі щодо набуття повноправного членства в ЄС і НАТО. Не оминули увагою й енергетичну безпеку. Домовилися зробити це пріоритетним напрямком подальшої взаємодії. pic.twitter.com/u3Qpb2vwMS
— Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) June 23, 2021
O czym dyskutowano?
Podczas wizyty Zurabiszwili w Kijowie kwestia ekstradycji Saakaszwilego nie była podjęta, przynajmniej publicznie. Natomiast poruszono kilka kwestii, które pozostawały na agendzie stosunków ukraińsko-gruzińskich w ostatnim czasie:
- Praca międzyrządowej ukraińsko-gruzińskiej komisji ds. współpracy gospodarczej zostanie wznowiona. We wrześniu ma odbyć się dziesiąte posiedzenie tej komisji. Ostatnie posiedzenie odbyło się w 2017 roku;
- Ukraina i Gruzja zmierzają wzajemnie uznać szczepionki stosowane w dwóch państwach, co ma na celu ułatwić przekraczanie granicy i zwiększyć możliwości turystyczne obu krajów;
- Omówiono kwestię ukraińskich marynarzy, którzy są aresztowani w Gruzji. Byli oni oskarżeni o nielegalne przekroczenie granicy morskiej Gruzji i są uwięzieni już ponad pół roku. Zełeński wyraził nadzieję że kwestia ta będzie rozwiązana i marynarze wrócą do domu. Jednak żadnych konkretów w tej sprawie nie powiedziano;
- Następnego dnia po wizycie Zurabiszwili, minister spraw zagranicznych Ukrainy Dmytro Kułeba powiadomił, że w najbliższym czasie szefowie MSZ Ukrainy, Gruzji i Mołdawii pojadą ze wspólną wizytą do Brukseli. Kluczowymi tematami rozmów będą: integracja europejska trzech krajów, możliwości dalszej liberalizacji stosunków handlowych, nowe perspektywiczne obszary współpracy sektorowej z UE (w szczególności w kontekście Europejskiego Zielonego Ładu i transformacji cyfrowej). Szefowie dyplomacji trzech państw przedstawią także wspólną wizję dalszego rozwoju formatu „Stowarzyszonego trio” (Ukraina, Gruzja, Mołdawia), które utworzono w maju
Wizyta Salome Zurabiszwili w Kijowie nie wniosła rewolucyjnych zmian w ukraińsko-gruzińskich stosunkach. Problemy które były pomiędzy państwami w ostatnim czasie wciąż pozostają być aktualne. Jednak to był ten początek dialogu na wysokim poziomie, który w przyszłości może pomóc większość tych problemów rozwiązać.
Fot. Володимир Зеленський / Twitter
OLEKSANDR SZEWCZENKO
Absolwent stosunków międzynarodowych na Odeskim Uniwersytecie Narodowym oraz Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego. Doktorant Instytutu Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk. Pracował w departamencie integracji europejskiej Ministerstwa Rozwoju Gospodarczego Ukrainy. Publicysta ukraińskiej gazety „Dzerkało Tyżnia” („Zwierciadło Tygodnia”). Wcześniej związany także z portalem Eastbook.eu.