9 sierpnia w pierwszą rocznicę sfałszowanych wyborów na Białorusi, Stany Zjednoczone, Kanada oraz Wielka Brytania nałożyły nowe sankcje, głównie wymierzone w zaplecze finansowe białoruskiego dyktatora Aleksandra Łukaszenki. Jak podał amerykański resort finansów, zostały nimi objęte dwa kluczowe przedsiębiorstwa państwowe – gigant przemysłu potasowego Biełaruskalij oraz Grodzieńska Fabryka Tytoniowa „Niemen”.

Restrykcjami objęto również byłych i obecnych szefów tych firm. Amerykańskie sankcje wymierzone są również w konkretne osoby, które nazywane są „portfelami Łukaszenki”, jak baron naftowy Mikołaj Warabiej, magnat tytoniowy Aleksiej Aleksin, ale również spółki zarejestrowane na Cyprze, należące do imperium budowlanego bliskiego Łukaszence, serbskiego biznesmena Nebojszy Karicia. Sankcje nie ominęły również Narodowego Komitetu Olimpijskiego Białorusi za działania wobec biegaczki Krysciny Cimanouskiej.

Znaczenie sankcji

Sankcje oznaczają dla wyżej wymienionych osób i podmiotów zamrożenie ich aktywów w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i Wielkiej Brytanii, jak również zakaz dokonywania transakcji pomiędzy ukaranymi a firmami z tych trzech anglosaskich państw. Lista osób i przedsiębiorstw, które zostały objęte sankcjami przekazano podczas niedawnej wizyty Prezydenta Bidena z liderką demokratycznej opozycji białoruskiej Swiatłaną Cichanouską.

Reakcja Aleksandra Łukaszenki na wprowadzenie nowych kar była zdecydowana. Białoruski dyktator stwierdził, „że sankcje wprowadzane rzekomo w celu obrony demokracji, stanowią chłodną geopolityczną kalkulację skierowaną na podważenie suwerenności Białorusi”. Według białoruskiej dyplomacji presja Zachodu na władze w Mińsku, w postaci sankcji nakierowanych na gospodarkę czy sport oraz embargo lotnicze, jest złamaniem wszelkich standardów prawa międzynarodowego oraz działaniami wykorzystującymi „arsenał zimnowojenny”. Chociaż Stany Zjednoczone nie wprowadziły sankcji sektorowych wobec reżimu w Mińsku, to nowe kary nakierowane na zaplecze finansowe Łukaszenki mają duże znaczenie dla osłabionej gospodarki kraju.

Skuteczność kar

Gwałtowna reakcja reżimu Aleksandra Łukaszenki wobec nałożenia sankcji przez Stany Zjednoczone, Kanadę i Wielką Brytanię jest dowodem ich skuteczności. Obecnie reżim w Mińsku prowadzi działania nakierowane konfrontacyjnie wobec Zachodu. Sankcje, które są elementem sprzeciwu wobec działań reżimu Łukaszenki w sprawie własnego społeczeństwa są tylko wtedy skuteczne, jeśli dotyczą bezpośrednich finansów reżimu.

Lachert

JAKUB LACHERT

Ekspert Fundacji Trójmorze. Specjalista ds. polityki sąsiedztwa UE, szczególnie z uwzględnieniem regionu wschodniego i Bałkanów Zachodnich.