Zgodnie z przewidywaniami ekspertów Europejskiego Banku Odbudowy (EBOR) białoruska gospodarka osiągnie jedynie 0,5 % wzrostu gospodarczego, w tym i przyszłym roku. Będzie to najgorszy wynik wśród państw regionu Europy Środkowo-Wschodniej.
W zeszłym roku przewidywania EBOR dla białoruskiej gospodarki wynosiły 1% jednakże musiały zostać zrewidowane po nałożeniu przez państwa Zachodu, w tym przede wszystkim Unię Europejską sankcji gospodarczych.
Jednakże nawet zakładany wynik rozwoju gospodarczego sprzed nałożenia sankcji był mniejszy niż w państwach regionu. W Rosji , na Łotwie, Litwie i Ukrainie przewidywany wzrost gospodarczy w tym roku jest obliczany na około 3% a w Polsce na 5%. Dodatkowym czynnikiem, który sprawił że gospodarka Białorusi jest w stagnacji jest inflacja wynosząca w tym państwie 9,4%.
Straty dla Mińska
Białoruska gospodarka nastawiona jest na eksport chlorku potasu. Na Białorusi są 3 największe na świecie złoża tego surowca wynoszą miliard ton oraz naftowy. Okres pandemii Covid-19 był jedną z przyczyn kryzysu gospodarczego i spadku popytu głównie na paliwa. Jednakże głównym czynnikiem, który nadal będzie osłabiał gospodarkę tego kraju będą sankcje gospodarcze Zachodu.
Reżim w Mińsku za sprawą sankcji traci możliwość eksportu swoich towarów na rynki europejskie. Dodatkowym elementem, który pozbawił ekipę Alaksandra Łukaszenki dewiz, jest zakaz lotów na terytorium tego państwa, który wiąże się ze stratami w wysokości ok. 100 tys. euro zakładając, że po białoruskiej przestrzeni powietrznej przelatywało dotychczas od 500 do 1000 samolotów na trasie ok. 400 kilometrów.
Rola ropy w gospodarce Białorusi
Dotychczas odbiorcami tanich paliw z Białorusi były głównie Polska i Niemcy. Białorusini skupowali tanią rosyjską ropę i sprzedawali po cenach rynkowych gotowy produkt w postaci paliwa. Europa Zachodnia zaopatrywała się również w sztuczne nawozy sztuczne. Sankcje Unii Europejskiej w mniejszym stopniu wpłyną na eksport chlorku potasu, który jest skupowany głównie przez takie państwa jak: Chiny, Brazylia czy Indie.
Słaba kondycja gospodarki białoruskiej związana jest przede wszystkim z nałożeniem sankcji przez państwa Zachodu. Okazuje się, że pomimo pewnej krytyki wobec tego narzędzia w państwach UE jest ono najskuteczniejszym mechanizmem oddziaływania na reżim.
JAKUB LACHERT
Ekspert Fundacji Trójmorze. Specjalista ds. polityki sąsiedztwa UE, szczególnie z uwzględnieniem regionu wschodniego i Bałkanów Zachodnich.