Czarnogóra potrzebuje wsparcia politycznego w sprawach zbrodni wojennych

W środę Główna Prokurator Czarnogóry Lidija Vukcević stwierdziła, że rząd czarnogórski powinien okazać wsparcie organom ścigania w sprawie zbrodni wojennych z okresu wojny w byłej Jugosławii w latach 90. Ten apel związany był z wcześniejszą opinią Komisji Europejskiej, która stwierdziła że Czarnogóra nie podjęła odpowiednich wysiłków w celu ukarania winnych zbrodniom wojennym.

Vukcević stwierdziła, że biuro Specjalnej Prokuratury Państwowej, które jest wydelegowane do spraw o zbrodnie wojenne powinno otrzymywać wsparcie od wszelkich służb państwowych odpowiedzialnych za wymiar sprawiedliwości. Od 2006 roku, kiedy Czarnogóra uzyskała niepodległość, odbyło się jedynie 8 procesów za zbrodnie dokonane na terytoriach: Chorwacji, Kosowa i Bośni i Hercegowiny, w których zostali osądzeni sprawcy niskiego szczebla.

W 2015 roku, ówczesny Główny Prokurator Ivica Stanković zapewniał, że dawne sprawy o zbrodnie wojenne, które były początkowo umarzane zostaną ponownie zbadane. Jednakże jedynie sprawa żołnierza Armii Jugosłowiańskiej Vlado Zmajevicia została doprowadzona do końca i udało się go skazać na 14 lat więzienia za zabicie 4 Albańczyków podczas wojny w Kosowie w 1999 roku, a sąd apelacyjny w 2019 roku utrzymał ten wyrok.

Vukcević jednocześnie stwierdziła, że jej instytucja prowadzi stały dialog ze śledczymi z Bośni i Hercegowiny, Chorwacji oraz Kosowa, którzy pomagają ustalać udział obywateli Czarnogóry w zbrodniach z okresu wojny w byłej Jugosławii. W grudniu 2020 roku czarnogórska Prokuratura ds. Zorganizowanej Przestępczości i Terroryzmu otrzymała od Trybunału ds. Zbrodni w byłej Jugosławii dokumenty dotyczące przypadków udziału Czarnogórców w zbrodniach wojennych.

Komisja Europejska kładzie duży nacisk na działania prokuratur krajowych w państwach byłej Jugosławii, które prowadzą dochodzenia w sprawie zbrodni wojennych, a od ich powodzenia w dużej mierze zależy powodzenie dialogu akcesyjnego z Brukselą. Chociaż na terytorium Czarnogóry nie dokonywały się zbrodnie to jednak kraj ten był do 2006 roku była częścią Jugosławii i przez ten fakt był też bezpośrednio zaangażowany w działania wojenne w innych republikach dawnej Federacji Jugosławii.