Szwedzka kompania naftowa Preem i państwowe przedsiębiorstwo Vattenfall mają przyspieszyć plany produkcji zielonego wodoru w rafinerii Lysekil. Preem to największa firma paliwowa w Szwecji, przerabiająca w swoich dwóch rafineriach ponad 18 mln m³ ropy naftowej rocznie.

Spółka zaopatruje w produkty grzewcze i energetyczne ponad połowę szwedzkich przedsiębiorstw przemysłowych i jedną trzecią małych firm.

Już w marcu 2017 r. Vattenfall i Preem po raz pierwszy ogłosiły zamiar zbadania możliwości wykorzystania „inteligentnego klimatycznie” wodoru do produkcji biopaliw na skalę rafineryjną przeznaczonych na rynek szwedzki, a w maju 2019 r. duet ten  ogłosił wspólny projekt wodorowy.

Stawianie na wodór pozwoli zmniejszyć emisję CO2

Wykonane studium wykonalności potwierdziło „bardzo dobre warunki” dla elektrolizy w rafinerii w południowo-zachodniej Szwecji. Spółki badają obecnie możliwość budowy elektrolizera o mocy 50 MW „z ambicją podjęcia kolejnego kroku wiosną 2022 roku”. Wyniki następnej fazy będą podstawą do podjęcia potencjalnych decyzji dotyczących inwestycji w zielony wodór. Wdrożenie uzależnione jest m.in. od oceny oddziaływania na środowisko.

Wodór jest niezbędny do produkcji biopaliw i obecnie jest pozyskiwany z gazu ziemnego. Preem planuje natomiast zwiększenie produkcji biopaliw do 5 mln m³ rocznie do 2030 r., co obniżyłoby o 20% roczne emisję w Szwecji, czyli o 12,5 mln mt CO2 rocznie.

Preem zamierza przekształcić rafinerię Lysekil w największego skandynawskiego producenta paliw odnawialnych. Szwecja zaś zamierza obniżyć emisje CO2 z transportu w 2030 r. o 70% w porównaniu do roku 2010.

Kolejne plany Vattenfalla

Przemysł petrochemiczny odpowiada za około połowę obecnego światowego zapotrzebowania na wodór na poziomie około 35 milionów ton w 2020 roku. Największy w Europie elektrolizer o mocy 10 MW został otwarty 2 lipca w rafinerii Shell Rheinland w Niemczech. Projekty zakładające budowę elektrolizerów o mocy 100 MW czy nawet 300MW w sektorze petrochemiczny nabrały przyśpieszenia. Część z nich wejdzie w fazę studium wykonalności już w roku 2022 ale np. niemiecka rafineria Heide zamierza zwiększyć produkcję zielonego wodoru w oparciu o elektrolizer o mocy do 300 MW  do końca 2025 roku.

Nie jest to pierwszy projekt wodorowy Vattenfalla który jest również zaangażowany w szwedzki projekt HyBrit wraz z producentem stali SSAB i LKAB. Celem jest produkcja stali z wykorzystaniem zielonego wodoru. Pierwsza jednostka pilotażowa o mocy 4,5 MW działa w północnej Szwecji i planuje się budowę elektrolizera o mocy 400-500 MW do 2026 roku. Z kolei w Niemczech Vattenfall zamierza wybudować elektrolizer o mocy 100 MW w zamkniętej elektrowni węglowej Hamburg-Moorburg.

Fot. nmann77 – stock.adobe.com

Tomasz Szulc

Dr Tomasz Szulc

Dyrektor Działu Analiz ECPP. Absolwent Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych UW, studiów wschodnich na Uniwersytecie Warszawskim oraz studiów menadżerskich Executive Master of Business Administration, wieloletni pracownik naukowy Instytutu Studiów Politycznych PAN, asystent w Zakładzie Porównawczych Studiów Postsowieckich oraz w Zakładzie Bezpieczeństwa Międzynarodowego i Studiów Strategicznych ISP PAN, gdzie zajmował się badaniami nad rolą sektora naftowo-gazowego  w polityce wewnętrznej i międzynarodowej Federacji Rosyjskiej. Autor blisko trzydziestu analiz, publikacji naukowych i popularno-naukowych obejmujących swoim zakresem m.in. przemiany rosyjskiego sektora naftowo-gazowego, ekspansję rosyjskich koncernów energetycznych w UE i przestrzeni postsowieckiej oraz politykę klimatyczną UE. Redaktor opracowań analitycznych „Wpływ  kosztów  wykupu  pozwoleń  na  emisję  CO 2  na  cenę  energii  elektrycznej w Polsce. Konsekwencje dla gospodarki i społeczeństwa” oraz  „Unia  Europejska  i  Chińska  Republika  Ludowa.  Polityka  klimatyczno-energetyczna”.