Dokument ten jest aktualizowany co sześć lat i stanowi podstawę planowania strategicznego. Określa on  interesy narodowe i strategiczne priorytety Federacji Rosyjskiej wyznaczając cele, zadania i działania w zakresie polityki wewnętrznej i zagranicznej, mające na celu wzmocnienie bezpieczeństwa narodowego i zapewnienie zrównoważonego rozwoju kraju. Poprzednia wersja strategii została zatwierdzona 31 grudnia 2015 r.

Najnowsza wersja Strategii Bezpieczeństwa Narodowego została zatwierdzona przez Radę Bezpieczeństwa (SB) pod koniec maja tego roku i podpisana 6 lipca przez prezydenta Władimira Putina. Przewiduje ona m.in. poprawę jakości życia Rosjan, dalsze wzmocnienie zdolności obronnych, wewnętrznej jedności i spójności społeczeństwa, osiągnięcie narodowych celów rozwojowych, zwiększenie konkurencyjności i prestiżu międzynarodowego Rosji.

Główne założenia dokumentu

Ale, co najważniejsze, wyjaśnia, jak Rosja planuje reagować na zagrożenia militarne. W czwartym rozdziale SBN „Zapewnienie bezpieczeństwa narodowego” w podrozdziale „Obrona kraju” stwierdzono, że ​​wzrost niebezpieczeństw i zagrożeń militarnych determinowany jest próbami wywierania silnego nacisku na Rosję, jej sojuszników i partnerów poprzez  rozbudowę infrastruktury wojskowej NATO w pobliżu granic Rosji oraz intensyfikację działań wywiadowczych i przez możliwość użycia broni jądrowej przeciwko Rosji.

Dokument mówi, że celem obrony Rosji będzie stworzenie warunków do pokojowego rozwoju społeczno-gospodarczego i zapewnienie bezpieczeństwa militarnego. Jednocześnie szczególną uwagę zwraca się na rozwiązywanie m.in. następujących zadań:

  • terminową identyfikację istniejących i potencjalnych zagrożeń militarnych,
  • doskonalenie systemu planowania wojskowego w Federacji Rosyjskiej,
  • utrzymanie potencjału odstraszania nuklearnego na wystarczającym poziomie;
  • zapewnienie określonego stopnia gotowości bojowej  Sił Zbrojnych i innych formacji wojskowych;
  • ochronę interesów narodowych i obywateli Federacji Rosyjskiej poza jej terytorium;
  • usprawnienie planowania  mobilizacyjnego Federacji Rosyjskiej oraz jego realizacji wraz z utrzymaniem potencjału wojskowo-technicznego na wystarczającym poziomie;
  • terminowe uwzględnienie trendów zmian charakteru współczesnych wojen i konfliktów zbrojnych, stworzenie warunków do utrzymania zdolności bojowych wojsk, opracowanie wymagań dla perspektywicznych formacji i nowych środków walki;
  • zapewnienie niezależności technologicznej kompleksu obronno-przemysłowego Federacji Rosyjskiej;
  • zapewnienie niezależności technologicznej kompleksu obronno-przemysłowego Federacji Rosyjskiej, jego innowacyjny rozwój, utrzymanie pozycji lidera w rozwoju i produkcji nowych rodzajów broni, sprzętu wojskowego i specjalnego.

Kreml idzie dalej

Uważa się, że nowa strategia rozwija idee swojej poprzedniczki z 2015. Podkreśla się, że już wtedy Władimir Putin ogłosił, iż Rosja znajduje się w kręgu wrogów, którzy próbują jej zaszkodzić na różne sposoby, od presji militarnej po szerzenie ekstremistycznych idei w rosyjskim społeczeństwie. Teraz Kreml poszedł dalej. W nowym wydaniu SBN za groźną uznaje się działalność transnarodowych korporacji w Internecie, „westernizację kultury”, narzucanie obcych wartości moralnych obywatelom Rosji i niszczenie języka rosyjskiego.

Co warte podkreślenia brak jest mechanizmów wykonawczych dedykowanych SBN, poza rocznym raportem Sekretarza Rady Bezpieczeństwa o stanie bezpieczeństwa. Oczywiście zakłada się, że państwo i instytucje publiczne powinny kierować się strategią, ale jak to ma być implementowane a potem  kontrolowane  strategia już  nie określa.

Tomasz Szulc

Dr Tomasz Szulc

Dyrektor Działu Analiz ECPP. Absolwent Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych UW, studiów wschodnich na Uniwersytecie Warszawskim oraz studiów menadżerskich Executive Master of Business Administration, wieloletni pracownik naukowy Instytutu Studiów Politycznych PAN, asystent w Zakładzie Porównawczych Studiów Postsowieckich oraz w Zakładzie Bezpieczeństwa Międzynarodowego i Studiów Strategicznych ISP PAN, gdzie zajmował się badaniami nad rolą sektora naftowo-gazowego  w polityce wewnętrznej i międzynarodowej Federacji Rosyjskiej. Autor blisko trzydziestu analiz, publikacji naukowych i popularno-naukowych obejmujących swoim zakresem m.in. przemiany rosyjskiego sektora naftowo-gazowego, ekspansję rosyjskich koncernów energetycznych w UE i przestrzeni postsowieckiej oraz politykę klimatyczną UE. Redaktor opracowań analitycznych „Wpływ  kosztów  wykupu  pozwoleń  na  emisję  CO 2  na  cenę  energii  elektrycznej w Polsce. Konsekwencje dla gospodarki i społeczeństwa” oraz  „Unia  Europejska  i  Chińska  Republika  Ludowa.  Polityka  klimatyczno-energetyczna”.