Wysoki Przedstawiciel ds. Bośni i Hercegowiny Valentin Inzko użył swoich prerogatyw do włączenia do kodeksu karnego zapisów o karach za negowanie zbrodni przeciwko ludzkości i gloryfikacji zbrodniarzy wojennych.

Jego działania wynikają z tak zwanych „uprawnień bońskich”, które umożliwiają przełamać blokowanie ustaw przez bośniackich polityków, jeśli dana sprawa jest związana z utrzymaniem pokoju.

Valentin Inzko argumentuje swoją decyzję o penalizacji negowania zbrodni przeciwko ludzkości oraz gloryfikacji zbrodniarzy wojennych potrzebą implementacji porozumień z Dayton, które ze względu na obstrukcję na poziomie Zgromadzenia Narodowego nie mogą zostać wprowadzone.

Kara za zaprzeczanie ludobójstwa, trywializowanie lub uzasadnianie potrzeb zbrodni

Głównym przeciwnikiem nowych zapisów w kodeksie karnym jest Republika Serbska, której część polityków neguje zbrodnie w Srebrenicy popełnione przez Serbów na ludności boszniackiej (muzułmańskiej). Jednocześnie politycy z Republiki Serbskiej domagają się zniesienia prerogatyw Wysokiego Przedstawiciela, która według ich argumentacji godzą w demokratyczny wybór obywateli Bośni i Hercegowinie ponieważ to stanowisko jest narzucone przez społeczność międzynarodową i nie ma mandatu społecznego.

Według nowych zasad, publiczne zaprzeczanie zbrodniom ludobójstwa, trywializowanie lub uzasadnianie potrzeb zbrodni ludobójstwa będzie podlegało karze od 6 miesięcy do 5 lat więzienia. Karze mogą podlegać również osoby publiczne, które oprócz powyższych przestępstw będą np. honorować zbrodniarzy nazwami ulic, parków, skwerów, instytucji czy budową pomników.

Co z nowym prawem?

Nowe ustawodawstwo dotyczące karania za negowanie ludobójstwa i gloryfikację zbrodniarzy wojennych będzie trudne do egzekwowania w warunkach podziału administracyjnego jaki ma miejsce w Bośni i Hercegowinie, w sytuacji, w której Republika Serbska posiada na tyle zaawansowaną autonomię administracyjną, że nowe ustawodawstwo może nie mieć zastosowania. Kolejnym zagrożeniem jest również secesja tej części składowej BiH, która prowadzi działania zmierzające do budowania niezależnych struktur administracyjnych wobec instytucji centralnych.

Wprowadzenie rozwiązań penalizujących negowanie ludobójstwa oraz gloryfikacji zbrodniarzy wojennych ma istotne znaczenie dla odbudowy więzi społecznych w Bośni i Hercegowinie. Jednakże powodzenie tego procesu może nastąpić jedynie wtedy, kiedy będzie opierać się o kompromis wypracowany przez narody Bośni i Hercegowiny.